List otwarty
Do:
Przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen
Komisarza UE ds. Klimatu, Neutralności Klimatycznej i Czystego Wzrostu, Wopkego Hoekstry
Komisarza UE ds. Energii i Mieszkalnictwa, Dana Jørgensena
Wiceprzewodniczącej Wykonawczej ds. Czystej, Sprawiedliwej i Konkurencyjnej Transformacji, Teresy Ribery
Szefów państw i rządów Unii Europejskiej
Przewodniczących grup politycznych w Parlamencie Europejskim
Podpisani:
77 przedsiębiorstw, stowarzyszeń branżowych oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego wzywa Komisję Europejską, Parlament Europejski oraz państwa członkowskie do zapewnienia ambitnego i terminowego wdrożenia ETS2.
ETS2 stanowi fundament europejskiej strategii wzmacniania konkurencyjności, przyspieszenia inwestycji w czyste technologie w sektorach małych i średnich przedsiębiorstw, budynków oraz transportu drogowego, a także osiągnięcia celów klimatycznych UE. System ten wygeneruje znaczące przychody, które powinny zostać wykorzystane do wsparcia gospodarstw domowych i przedsiębiorstw szczególnie narażonych na skutki transformacji energetycznej. Stanowi to historyczną szansę na przeprowadzenie głębokiej, strukturalnej transformacji w tych dwóch sektorach, umożliwiając gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom korzystanie z długoterminowych korzyści wynikających ze zdekarbonizowanego systemu energetycznego.
Jednak ostatnie dyskusje dotyczące odroczenia oraz rewizji kluczowych elementów ETS2 grożą znaczącym osłabieniem skuteczności tego instrumentu oraz podważeniem stabilności regulacyjnej, na której przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe opierają swoje długoterminowe decyzje inwestycyjne. Jednoroczne opóźnienie spowoduje utratę przez państwa członkowskie około 50 miliardów euro przychodów[1] z aukcji uprawnień, a proponowana reforma Rezerwy Stabilności Rynkowej (MSR2) znacząco zmniejszyłaby motywację do niezbędnej modernizacji łańcuchów dostaw w UE oraz zwiększyłaby budżet węglowy systemu.
Obywatele[2] i przedsiębiorstwa[3] w UE postrzegają ambitną i przewidywalną transformację energetyczną jako drogę do dobrobytu, konkurencyjności i stabilności. W coraz bardziej napiętym kontekście geopolitycznym ograniczenie zależności od niestabilnych, importowanych paliw kopalnych jest zarówno ekonomicznym, jak i strategicznym imperatywem. Dlatego decydenci UE powinni zapewnić pewność prawną i inwestycyjną poprzez szybkie wdrożenie uzgodnionych regulacji. ETS2, w połączeniu z politykami uzupełniającymi oraz skutecznym wykorzystaniem powiązanych z nim przychodów – w tym Społecznego Funduszu Klimatycznego oraz instrumentu EBI Frontloading Facility – stanowi efektywną kosztowo ścieżkę przyspieszenia wdrażania czystego i efektywnego ogrzewania oraz transportu przy jednoczesnym zapewnieniu sprawiedliwości społecznej.
Wzywamy Komisję, Parlament oraz państwa członkowskie do:
Uruchomienia ETS2 w 2028 roku bez dalszych opóźnień i bez zwiększania budżetu węglowego. Utrzymanie solidnych i wiarygodnych ram cenowych dla emisji CO₂ jest kluczowe dla przyspieszenia wdrażania technologii odnawialnych i energooszczędnych oraz wzmocnienia konkurencyjności Europy. Obywatele i uczestnicy rynku potrzebują przewidywalności, aby podejmować decyzje dotyczące wydatków i inwestycji. Wycofywanie się z regulacji zmusza dostawców technologii do ograniczania inwestycji, opóźnia wdrażanie rozwiązań i zniechęca do niezbędnej dekarbonizacji oraz modernizacji łańcuchów dostaw. W niestabilnej sytuacji geopolitycznej ETS2 przyspieszy również odchodzenie od paliw kopalnych, przyczyniając się w sposób efektywny kosztowo do wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego, odporności i strategicznej autonomii Unii.
Wdrożenia silnych, uzupełniających polityk klimatycznych, społecznych i fiskalnych. Najlepszym sposobem ochrony przed ryzykiem zbyt wysokich cen jest wprowadzenie przez państwa członkowskie silnych polityk uzupełniających, które zmniejszą popyt na uprawnienia do emisji, ułatwią inwestycje i wesprą grupy o niższych dochodach. Szczególnie ważne są działania mające wpływ przed rokiem 2030 oraz wysyłające silny sygnał inwestycyjny, takie jak wsparcie dla renowacji budynków, wspólnot energetyki odnawialnej, rozwój pomp ciepła, transportu publicznego, pojazdów elektrycznych, infrastruktury ładowania, magazynowania energii oraz innych elementów infrastruktury energetycznej. Ambitna polityka klimatyczna sprzyja rozwojowi europejskich rynków wiodących w obszarze czystego ogrzewania, efektywnych budynków i transportu zeroemisyjnego. Wszystko to wzmacnia konkurencyjność europejskiego sektora czystych technologii.
Zapewnienia szerokiej przejrzystości i udziału społeczeństwa w krajowych inwestycjach ETS2. ETS2 ma generować setki miliardów euro przychodów, które mogą pomóc gospodarstwom domowym uzyskać dostęp do czystych technologii, obniżyć koszty życia, poprawić jakość życia oraz przyspieszyć dekarbonizację. Dochody z ETS2 powinny być w sposób przejrzysty inwestowane w poprawę efektywności energetycznej budynków, transport zeroemisyjny, odnawialne źródła energii, sieci energetyczne oraz elastyczność systemu energetycznego – tak aby zmniejszyć koszty transformacji przy jednoczesnym zachowaniu sprawiedliwości społecznej. Interesariusze, w tym przedsiębiorstwa i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, powinni być włączeni w planowanie sposobu zarządzania przychodami z ETS2. Zapewni to społeczną akceptację oraz większą pewność dla przedsiębiorstw na drodze do dekarbonizacji.
Wzywamy Komisję Europejską, Parlament Europejski oraz państwa członkowskie do ochrony ETS2 i zapewnienia jego terminowego oraz ambitnego wdrożenia. Rozwiązanie wskazanych problemów jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego UE, jej geopolitycznej niezależności i konkurencyjności, ograniczenia emisji oraz ochrony najbardziej wrażliwych grup społecznych.
[1] Öko-Institut (2025), The EU’s 2040 climate target Assessment of the proposal by the European Council.
[2] European Commission (2025), Eurobarometer, Climate Change.
[3] Corporate Leaders Group (2025). Strengthening Europe’s industrial edge: A business roadmap for resilience and competitiveness.
Organizacje podpisane pod listem:
